Covid-19 (Coronavirus) kinderen

Kinderen en het coronavirus: tips voor ouders en verzorgers 21-03-2020

Het coronavirus is overal in het nieuws en het normale leven van veel gezinnen verloopt nu anders. Scholen zijn gesloten en dit betekent dus nu opstaan en de hele tijd thuisblijven. Bezoek aan opa’s en oma’s mag niet meer, mama en papa werken thuis,…

 

Veel kinderen vinden een vaste structuur fijn. Veranderingen, zoals door het coronavirus, kunnen dus onrust geven. Veel ouders vragen zich af hoe ze hiermee moeten omgaan. Ook hebben veel ouders vragen over hoe ze het beste met hun kinderen kunnen praten over het coronavirus.

 

  • Waarom is het belangrijk om te praten over het coronavirus?

Als kinderen niet precies weten wat er aan de hand is, kunnen zij zich veel zorgen maken. Uitleg helpt om meer controle te voelen over de situatie. Het is daarom belangrijk om goed uit te leggen wat het coronavirus is en waarom voorzorgsmaatregelen genomen worden.

Het belangrijkste bij het praten over het coronavirus is dat je als ouder/verzorger goed luistert naar je kind. Wat weet je kind al over het coronavirus? Welke vragen heeft hij/zij? Vooral jonge kinderen hebben vaak vragen die over hun eigen situatie gaan. Bijvoorbeeld of een verjaardagsfeestje nog wel door kan gaan. Toon begrip als ze teleurgesteld zijn wanneer leuke activiteiten worden afgezegd. Probeer iets te bedenken wat jullie thuis kunnen doen dat ook leuk is.

Het is belangrijk om open te zijn naar jouw kind en dus ook te vertellen dat mensen heel ziek kunnen worden van het virus en er aan dood kunnen gaan. Vertel er ook meteen bij wat alle mensen, dus ook kinderen, kunnen doen om besmetting te voorkomen. Leg dus uit waarom bepaalde voorzorgsmaatregelen genomen worden en maak je kind duidelijk dat de voorzorgsmaatregelen er zijn om met zijn allen zo gezond mogelijk te blijven. Ook aan jongere kinderen kan je bepaalde zaken uitleggen, kleuters bijvoorbeeld kunnen al goed snappen dat hoesten in je elleboogholte beter is dan in je hand.

Check regelmatig wat je kind gehoord heeft over het coronavirus. Via social media, internet en televisie of radio komt er veel informatie over het coronavirus bij kinderen. Jonge kinderen krijgen dit soms via hun oudere broer(s)/zus(sen) mee. Het is voor kinderen moeilijk om te bepalen of informatie klopt. Ze kunnen bang worden als ze informatie niet goed snappen. Vraag daarom regelmatig wat ze hebben gehoord of gelezen. Leg misverstanden uit. Herinner je kind eraan wat hij/zij zelf kan doen om besmetting te voorkomen.

 

 

 

Met dank aan Lies Scaut, De Wegwijzer, 2020

  • Het belang van structuur en voorspelbaarheid

Structuur zorgt voor duidelijkheid, rust en voorspelbaarheid en geeft kinderen een veilig gevoel. Dat hebben kinderen nu echt wel nodig, aangezien heel hun leefomgeving verandert. Probeer dagelijkse routines zoveel mogelijk aan te houden,  blijf op dezelfde tijden eten en houd bedtijden aan.

Breng structuur aan op 2 vlakken: wat je wanneer doet én wat je waar doet. Die "wanneer" en "waar" zijn belangrijk en je maakt dat concreet aan de hand van een visuele dagplanning. Bij de wanneer moeten kinderen de volgorde van de dag begrijpen. Maar hou ook structuur in wat je waar doet. Maak op voorhand duidelijke afspraken en wijk er niet van af.

Leg aan je kinderen uit dat mama en/of papa tijd alleen nodig hebben om te werken. Denk er als ouder na over wat je de kinderen kan laten doen om zich alleen te kunnen bezighouden of zelfstandig kunnen zijn. Aan kleine kinderen bied je het best concrete keuzes aan.


Tenslotte: wees ook wat flexibel in je planning. Planning is goed, maar staat niet in steen gebeiteld. Wees niet te streng. Investeer eerst even tijd in die tijd samen.

  • Het belang van sociale contacten

Geef je kind de mogelijkheid om met opa en oma, andere familie of vrienden te bellen, Skypen of Facetimen.

  • Contacteer de huisarts bij medische zorgen

Als je kind gezondheidsproblemen heeft, is het logisch dat er meer zorgen zijn. Bij het kind, maar mogelijk ook bij jezelf als ouder/verzorger. De huisarts kan meedenken of er voor je kind extra voorzorgsmaatregelen nodig zijn.

  • Zorg goed voor jezelf als ouder

Tot slot is het heel belangrijk om als ouder goed voor jezelf te blijven zorgen in tijden van stress. Kinderen reageren sterk op veranderd gedrag van hun ouders. Als je meer wilt lezen hoe je als volwassene om kunt gaan met stress rondom het coronavirus, kun je ons document “Omgaan met stress door het coronavirus” lezen.

  • Tips per leeftijdscategorie

• Baby’s en peuters: zelfs heel jonge kinderen kunnen het aanvoelen als hun ouder/verzorger zich veel zorgen maakt. Sommige kinderen gaan zich dan ook anders gedragen. Ze huilen meer, slapen slechter of krijgen moeite met eten. Probeer vooral de vaste structuur te behouden die het kind gewend is. Ook als het gezin bijvoorbeeld in quarantaine is. Geef baby’s en peuters veel lichamelijk contact: vasthouden, knuffelen en wiegen. Daar worden ze vaak rustig van.

• Kleuters snappen uitleg over virussen en ziek worden vaak al een beetje. Vertel dat zeep en handenwassen er nu extra goed voor zorgt dat iedereen gezond blijft. . Zing liedjes tijdens het handen wassen om de tijd sneller te laten gaan. Leg de nadruk verder vooral op normale zaken: spelen, voorlezen, buiten zijn. Voorkom dat kleuters de hele dag anderen horen praten over het coronavirus. Ze kunnen daar bang van worden omdat ze de informatie niet goed snappen. Ook op deze leeftijd hebben kinderen vaak veel lichamelijk contact en troost nodig.

• Kinderen in de basisschoolleeftijd (6-12 jaar) kunnen al veel vragen hebben. Houd je uitleg simpel. Vertel steeds wat meer als je kind nieuwe vragen stelt. Vraag hoe ze zich erbij voelen. Angstige gevoelens horen erbij, probeer erachter te komen waar het kind precies bang voor is. Troost is dan nodig, en bekijk of er uitleg is die de angst kleiner maakt. Geef aan dat het virus kinderen niet zo snel ziek maakt, maar dat het grote mensen wel heel ziek kan maken. Blijf vooral benadrukken wat het kind zelf kan doen om besmetting te voorkomen.

• Middelbare scholieren krijgen van veel verschillende bronnen informatie. Ze horen veel van vrienden en social media. Op deze leeftijd zijn veel kinderen gevoelig voor complottheorieën. Middelbare scholieren gaan vaak niet meer uit zichzelf met vragen naar hun ouder(s)/verzorger(s). Vraag daarom regelmatig zelf wat ze al weten en gehoord hebben. Luister naar hun zorgen en vragen. Ga samen op zoek naar informatie om misverstanden op te helderen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bronnen:

Deze tekst is grotendeels gebaseerd op het document “Praten met kinderen over corona” van het Maastricht UMC maar aangepast aan de Belgische situatie en uitgebreid met bijkomende informatie.

De oorspronkelijke tekst is grotendeels gebaseerd op het document ‘How can parents talk to children about COVID-19 and its impact? Managing family communications and supporting children in a time of uncertainty. Archana Basu, Department of Psychiatry, Massachusetts General Hospital and Department of Epidemiology, Harvard T.H. Chan School of Public Health). De originele Engelstalige tekst is omgezet in de Nederlandse taal en aangepast voor de Nederlandse setting door afdelingen Psychiatrie, Medische Psychologie, vakgroep Gezondheidsvoorlichting, Medisch Maatschappelijk Werk, en de diensten Geestelijke Verzorging en ARBO van het MUMC+.

Verder werden geraadpleegd:

https://www.klasse.be/218676/hoe-praat-je-met-leerlingen-over-coronavirus/

https://www.nu.nl/coronavirus/6037068/zo-praat-je-met-je-kind-over-coron... benadruk-wat-het-zelf-kan-doen.html

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/03/13/hoe-praat-je-met-kinderen-over-het- nieuwe-coronavirus/

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/03/17/hou-werken-met-kinderen-pedagoge-geeft-tips/